فيروز ميرزا فرمانفرما
30
سفرنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
زين العابدين خان در نيريز به حكومت خود استقلال بههم رسانيد . . . » « 1 » فيروز ميرزا در ايالت فارس شيخ نصر خان را از حكومت بوشهر به دليل گستاخى و عصيان عزل كرد و به تهران فرستاد . پس از آن ميرزا حسن على خان و حاجى ميرزا على اكبر قوام الملك شيرازى « 2 » را به حكومت بوشهر و مضافات فرستاد و به آنها لقب دريابيگى داد « 3 » . همچنين ، پس از سركوب شيخ حسين خان عم و نايب الحكومه شيخ نصر خان كه سر به عصيان برداشته بود ، توسط مصطفى خان [ سرتيپ ] ، به وى نشان و حمايل و منصب ميرپنجگى بخشيد . خورموجى كه از جمله مورخين اين عصر است ، دربارهء حكومت فيروز ميرزا در فارس مىنويسد : « غايت سعى و جد و جهد مبذول نمود ، فارسى تازه شد و رونقى بىاندازه يافت » « 4 » حكومت فيروز ميرزا در فارس تا سال 1269 ق / 1852 م . ادامه يافت . پس از آن در سال 1270 ق / 1853 م . به پيشكارى كل وليعهد ناصر الدين ميرزا در آذربايجان نائل آمد « 5 » . پيشكار مالى نيز به ميرزا صادق مستوفى ، عموزاده ميرزا آقا خان نورى « 6 » رسيد . فيروز ميرزا تا سال 1273 ق / 1856 م . عهدهدار
--> ( 1 ) . اعتماد السلطنه ، محمد حسن خان ، مرآة البلدان ، انتشارات دانشگاه تهران ، 1367 ، جلد 3 - 2 ، ص 973 . ( 2 ) . حاج ميرزا على اكبر قوام الملك پسر چهارم حاج ابراهيم خان شيرازى اعتماد الدوله ( صدر اعظم آغا محمد خان و فتحعلى شاه قاجار ) در سال 1203 ق / 1788 م به دنيا آمد . وى در ابتدا كلانتر شيراز بود و پس آنكه فتحعلى شاه به شيراز رفت وى را لقب قوام الملك ارتقاء داد . او از جمله مخالفان ميرزا تقى خان امير كبير نيز بود . درگذشت او به سال 1282 ق / 1865 م در شهر مشهد اتفاق افتاد . ر ك : بامداد ، شرح رجال ايران ، جلد 2 ، صص 433 - 434 . ( 3 ) . كشاورز ، همانجا ، ص پانزده مقدمه . ( 4 ) . كشاورز ، همانجا ، ص چهارده مقدمه ( نقل از خورموجى ) . ( 5 ) . وليعهد داراى دو پيشكار بود : 1 ) پيشكار كل يا قائم مقام 2 ) پيشكار مالى . ( 6 ) . ميرزا نصر الله نورى معروف به ميرزا آقا خان نورى و ملقب به اعتماد الدوله در سال 1222 ق / 1807 م . متولد شد . در ابتدا به سمت لشكرنويس باشى مشغول بهكار شد و سپس به